کرایوتراپی یا سرما درمانی یک روش درمانی مدرن و موثری است که پزشکان از آن به منظور درمان ضایعات پوستی پیش سرطانی و بیماری های پوستی همچون، زگیل و خال استفاده می نمایند. تاریخچه ی این روش درمانی به زمانهای باستانی باز می گردد و از آن زمان تاکنون به عنوان یک روش درمانی موثر شناخته شده است. این راه حل نوین و جذاب که یک روش درمانی جایگزین همه جانبه در زمینه های مختلف می باشد، چنانچه در کلینیک معتبر و زیر نظر پزشکان متبحر انجام پذیرد، علاوه بر تاثیرات مثبتی که در از بین بردن ضایعات پوستی و خال ها و زگیل ها خواهد داشت، قادر است با کاهش ۳۰ درصدی اندازه ی تومور(خوش خیم) کمک قابل توجهی به بیماران مبتلا به سرطان پوست نماید.
کلینیک زیبایی سیب با بهره گیری از پزشکان با تجربه و توانمند خود در تجزیه و تحلیل آسیب ها، این امکان را فراهم نموده تا بهترین روش مناسب این تکنیک را بر اساس حالات مختلف افراد انتخاب نماید و پزشکان نیز با استفاده از دانش حرفه ای خود و انتخاب دما و زمان مناسب هنگام استفاده از سرما، صحیح ترین سرما درمانی را برای بیمار انجام دهند. در ادامه ی این محتوا به منظور آشنایی بیشتر شما با این روش، علاوه بر شرح مختصری از فرآیند و عملکرد آن، قصد داریم انواع فنون و روش های قابل استفاده در کرایوتراپی را با هم مورد بررسی قرار دهیم، با ما همراه باشید.
کرایوتراپی چیست و فرآیند درمانی آن به چه صورت می باشد؟
کرایوتراپی، یک روش درمانی سرپایی و غیر تهاجمی می باشد که با استفاده از دستگاهی به نام کرایو که متشکل از مخزن دوجداره و نگهدارنده نیتروژن مایع یا ازت مایع می باشد، در جهت از بین بردن ضایعات و عارضه های پوستی استفاده می نماید. در این روش با توجه به نوع فنون و مواد به کار گرفته شده، قسمتی از بدن حاوی ضایعه ی پوستی را در معرض کاهش دما قرار می دهند که این ضایعات در صورت تکرار در چند جلسه به طور کامل از بین می روند. با انجام این کار و اسپری سرما به بافت مخرب، سلول های مرده آن بافت تخریب و به واسطه ی پوسته پوسته شدن از بدن جدا می شوند. در نهایت بعد از جداسازی، یک زخم در محل ایجاد می گردد که این بافت آسیب دیده از طریق کلاژن سازی سلولهای سالم پوست، ترمیم و به این ترتیب بافت مخرب به طور کلی از روی پوست محو می گردد. حال با توجه به مطالب بیان شده، این فرآیند را می توان در سه مرحله عنوان نمود، که در ادامه به بیان مختصری از آنها می پردازیم.
مراحل انجام کرایوتراپی
این روش که از سرمای شدید در پروسه ی درمانی خود استفاده می نماید، از سه مرحله اصلی تشکیل شده است:
۱- انتقال حرارت: این روش با توجه به نوع ضایعه و نوع فنون انتخاب شده منطبق با آن شامل، فرآیند آماده سازی و کاهش حرارت می باشد که غالبا با آماده سازی ماده ی کرایو یا همان نیتروژن مایع آغاز می گردد. این مایع که بیشتر در از بین ضایعات پوستی سخت همچون زگیل تناسلی کاربرد دارد، ابتدا به نقطه حرارت ۱۹۶- درجه سانتیگراد رسانده می شود و سپس بروی ضایعه سلولی قرار می گیرد.
۲- تخریب سلول ها: در وهله ی دوم پس از آماده سازی ماده ی کرایو، حالا نوبت آن است که به منظور تخریب سلولی و از بین رفتن خال و زگیل از این ماده به منظور سرمادهی ناگهانی منطقه تحت ضایعه پوستی استفاده شود.
۳- التهاب و بهبود: با توجه به اینکه پوست در آخرین مرحله به دلیل مرگ سلولی، دچار التهاب و قرمزی می گردد، از این رو مراقبت بعد از سرما درمانی امری مهم و ضروری به حساب می آید، چرا که بی اهمیت شمردن این موضوع می تواند عوارض شدیدی را برای فرد به همراه داشته باشد.
انواع کرایوتراپی و روش های مختلف انجام آن
با توجه به اینکه از زمان های دور از سرما درمانی تنها به عنوان برطرف نمودن ضایعات پوستی استفاده می شد، ولی امروزه با پیشرفت علم و تکنولوژی، روش ها و متدهای گوناگونی با طراحی خاص برای این روش پدید آمده است که با استفاده از فناوری های نوین آن می توان در جهت اعمال بهتر و مطمئن سرما به بدن با هدف برطرف نمودن زگیل ها، گوشت های اضافه، کلوئیدها استفاده نمود. سرما درمانی با استفاده از سه روش مختلف قابل انجام می باشد که این روش ها شامل:
۱- سرما درمانی با استفاده از نیتروژن مایع (انجماد-ذوب دوبل) : در این روش از اصلی ترین ماده کرایوتراپی که همان نیتروژن مایع است، به منظور درمان ضایعات پوستی عمیق، زگیل های ویروسی شدید و سرطان های پوستی استفاده می گردد. به این صورت که با ایجاد دمای ۱۹۶- درجه سرما به نیتروژن مایع و قرار دادن چند ثانیه ای این ماده به جوش یا زگیل، این ماده به عمق ضایعه ی پوستی نفوذ نموده و موجب از بین رفتن آن ضایعه خواهد شد. سرعت از بین رفتن ضایعات پوستی در این تکنیک که یکی از رایج ترین روش های سرما درمانی می باشد، در مقایسه با دیگر تکنیک ها بیشتر است.
۲- سرما درمانی با استفاده از یخ دی اکسید کربن: این روش با استفاده از سیلندر حاوی دی اکسید کربن منجمد و قرارگیری مستقیم آن بروی ناحیه ی آسیب دیده، می تواند دمای بافت را تا ۷۸- درجه سانتی گراد کاهش و تاثیر مستقیمی در از بین بردن ضایعه داشته باشد.
۳- سرما درمانی با استفاده از دی متیل اتر پروپان: این نوع ماده برای از بین بردن ضایعه به مدت زمان حدود ۱۰ تا ۴۰ ثانیه که با در نظر گرفتن نوع آن بستگی دارد و بعد از اعمال آن بروی ضایعه دمای بافت تا ۵۷- درجه سانتی گراد کاهش می یابد. از آنجایی که استفاده از این روش گاهی موجب ایجاد عواضی همچون، درد، سوزش، تورم، التهاب و قرمزی می گردد، پزشکان برای این منظور و جلوگیری از این عوارض استفاده از آسپرین خوراکی را توصیه می نمایند.
کاربردها و گزینه های درمانی کرایوتراپی
با توجه به ذکر چندین مورد از کاربردهای کرایوتراپی یا سرما درمانی، در ادامه قصد داریم به بیان کامل تری از گزینه های درمانی آن بپردازیم:
– قابلیت از بین بردن انواع خال ها اعم از خال های گوشتی و سفت
– درمان بیماری های دهان
– برطرف نمودن کک و مک
– درمان خارش پوستی
– برطرف نمودن انواع زائده های گوشتی همچون زگیل های تناسلی و غیر تناسلی
– قابلیت برداشتن تومورهای پوستی و استخوانی
– درمان بیماری های دهان
– از بین بردن لک های پوستی و کمرنگ نمودن تتو
– درمان سرطان پوست
– از بین برنده ی توده ها و کیست های خوش خیم
– درمان التهابات اگزما
– قابلیت از بین بردن چربی های اضافی بدن
مزایا و فواید کرایوتراپی
– روشی غیر تهاجمی و فاقد درد و جراحی
– برخورداری از عوارض بسیار کم و کوتاه مدت
– بی نیاز از بی هوشی و استفاده از بی حسی موضعی
– برخورداری از درد کم و قابل تحمل
– افزایش سطح انرژی افراد در این روش
– قابلیت انجام درمان در کوتاه ترین زمان ممکن
– قابل انجام برای خانم ها و آقایان در هر گروه سنی
– مناسب برای زنان باردار در صورت صلاح دید پزشک
عوارض و خطرات احتمالی بعد از کرایوتراپی
با وجود اینکه این تکنیک، یک روش بی خطر و غیر تهاجمی با کمترین درد می باشد، ولی چنانچه این درمان و مدت زمان فریز کردن آن توسط فرد غیر متخصص، بدون در نظر گرفتن سن و شدت ضایعه پوستی بیمار انجام پذیرد، می تواند عوارضی موقت، حاد یا ثانویه ای را در برداشته باشد. این عوارض عبارتند از:
– عوارض موقت: ماندگاری این عوارض که شامل قرمز شدن، التهاب و تورم در نواحی حساس مثل پلک چشم ها که در چند ساعت اولیه بعد از انجماد رخ می دهد، موقتی است و نهایتا بعد از ۲۴ ساعت از بین می روند.
عوارض ثانویه: این عوارض که معمولا بعد از یک یا دو روز بعد از انجام سرما درمانی ایجاد می شوند، شامل، بی حسی ناحیه درمان شده، خون ریزی و عفونت می باشند.
– عوارض حاد: زمانی که این روش در مرکز غیر معتبر و توسط فرد فاقد تخصص انجام پذیرد، عوارض شدید پوستی همچون تاول و درد شدید یا سردرد را برای فرد به همراه خواهد داشت.
